Piecza zastępcza
Procedura kwalifikowania kandydatów na rodziny zastępcze i prowadzących rodzinne domy dziecka zgodnie z ustawą o wpieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
-
Zgodnie z art. 42 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej pełnienie funkcji rodziny zastępczej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które:
– dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej,
– nie są i nie były pozbawione władzy rodzicielskiej oraz władza rodzicielska nie jest im ograniczona ani zawieszona,
– wypełniają obowiązek alimentacyjny – w przypadku gdy taki obowiązek w stosunku do nich wynika z tytułu egzekucyjnego,
– nie są ograniczone w zdolności do czynności prawnych,
– są zdolne do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co zostało potwierdzone:
-
zaświadczeniem lekarskim o stanie zdrowia wystawionym przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej,
-
opinią o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka wystawioną przez psychologa, który posiada co najmniej wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku psychologia oraz 2-letnie doświadczenie w poradnictwie rodzinnym,
– przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
– zapewniają odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokojenie jego indywidualnych potrzeb, w tym:
-
rozwoju emocjonalnego, fizycznego i społecznego,
-
właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań,
-
wypoczynku i organizacji czasu wolnego.
Pełnienie funkcji rodziny zastępczej niezawodowej lub zawodowej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo.
W przypadku rodziny zastępczej niezawodowej, co najmniej jedna osoba tworząca tę rodzinę musi posiadać stałe źródło dochodów.
Kandydat na opiekuna zastępczego po uzyskaniu pozytywnej opinii bierze udział w szkoleniu:
– zgodnie z art. 44 ust. 5 w/w ustawy – w przypadku spokrewnionej rodziny zastępczej,
– zgodnie z art. 44 ust. 1w/w ustawy – w przypadku rodziny zastępczej niezawodowej, zawodowej lub prowadzącego rodzinny dom dziecka.
-
W przypadku rodziny zastępczej niezawodowej, zawodowej lub prowadzącego rodzinny dom dziecka po uzyskaniu pozytywnej opinii i przebytym szkoleniu niezbędne jest uzyskanie kwalifikacji do pełnienia w/w funkcji rodziny zastępczej.
Rodzinna forma pieczy zastępczej – to przejściowa forma opieki nad dzieckiem, które zostało czasowo lub całkowicie jej pozbawione. Formami rodzinnej pieczy zastępczej są:
-
rodziny zastępcze spokrewnione – tworzą je osoby będące dziadkami lub rodzeństwem dziecka,
-
niezawodowe – tworzą je osoby spokrewnione z dzieckiem (oprócz w/w wymienionych) lub osoby obce,
-
zawodowe, w tym pełniące funkcję pogotowia rodzinnego i rodziny zawodowe specjalistyczne – tworzą je osoby obce dla dziecka,
-
rodzinny dom dziecka – tworzą je osoby obce dla dziecka.
Rodzina zastępcza oraz rodzinny dom dziecka zapewniają dziecku całodobową opiekę i wychowanie, w szczególności:
-
traktują dziecko w sposób sprzyjający poczuciu godności i wartości osobowej,
-
zapewniają dostęp do przysługujących świadczeń zdrowotnych,
-
zapewniają kształcenie, wyrównywanie braków rozwojowych i szkolnych,
-
zapewniają rozwój uzdolnień i zainteresowań,
-
zaspokajają jego potrzeby emocjonalne, bytowe, rozwojowe, społeczne oraz religijne,
-
zapewniają ochronę przed arbitralną lub bezprawną ingerencją w życie prywatne dziecka,
-
umożliwiają kontakt z rodzicami i innymi osobami bliskimi, chyba że sad postanowi inaczej.
Rodzinie zastępczej i prowadzącemu rodzinny dom dziecka przysługuje comiesięczne świadczenie pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania każdego umieszczonego dziecka, w wysokości odpowiedniej do sprawowanej formy opieki tj.:
Świadczenia obligatoryjne:
-
694 zł miesięcznie – w przypadku dziecka umieszczonego w spokrewnionej rodzinie zastępczej,
-
1052 zł miesięcznie – w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej niezawodowej, zawodowej lub rodzinnym domu dziecka.
-
Każda rodzina opiekująca się dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności otrzymuje dodatkowo dodatek nie niższy niż 211 zł miesięcznie.
-
Każda rodzina otrzymuje również dodatek wychowawczy na dziecko do ukończenia 18 roku życia w wysokości 500 zł miesięcznie.
-
Rodzina zastępcza zawodowa oraz prowadzący rodzinny dom dziecka otrzymują dodatkowo comiesięczne wynagrodzenie z tytułu pełnionej funkcji.
Ponadto rodzinie zastępczej lub prowadzącemu rodzinny dom dziecka starosta może przyznać:
Świadczenia fakultatywne:
-
Dofinansowanie do wypoczynku dziecka umieszczonego w rodzinnej pieczy zastępczej.
-
Świadczenie na pokrycie kosztów związanych z potrzebami przyjmowanego do rodzinnej pieczy zastępczej dziecka.
-
Świadczenie na pokrycie kosztów związanych z wystąpieniem zdarzeń losowych lub innych zdarzeń mających wpływ na jakość sprawowanej opieki oraz innych niezbędnych i nieprzewidzianych kosztów rodzinom zastępczymi osobom prowadzącym rodzinny dom dziecka.
-
Środki finansowe na utrzymanie lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego – dla rodzin zastępczych niezawodowych i zawodowych.
-
Świadczenie na pokrycie kosztów związanych z przeprowadzaniem niezbędnego remontu lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego – raz do roku dla rodzin zastępczych zawodowych.
KODEKS ETYCZNY RODZIN ZASTĘPCZYCH
Podstawowe standardy etyczne
-
Rodzina zastępcza godzi codzienne obowiązki wobec własnej rodziny z troską o zaspokojenie potrzeb dziecka przyjętego pod opiekę.
-
Rodzina zastępcza stwarza przyjętemu dziecku odpowiednie warunki do życia i w sposób odpowiedzialny wypełnia podjęte zobowiązania.
-
Rodzina zastępcza pomaga dziecku w uzyskaniu należnych świadczeń, a jeśli zajdzie potrzeba, również w uzyskaniu specjalistycznej pomocy.
-
Rodzina zastępcza wypełniająca zasady zawarte w niniejszym Kodeksie zasługuje na przychylną ocenę.
Zasady sprawowania opieki
Rodzina zastępcza jest moralnie zobowiązana do ochrony integralności i funkcjonalności swojej powiększonej o nową osobę rodziny. Z tego względu:
-
Rodzina zastępcza powinna przed przyjęciem dziecka zdać sobie sprawę z materialnych i osobistych konsekwencji, jakie ponosić będzie w związku z podjęciem się nowej funkcji.
-
Rodzina zastępcza wypowiada się w kwestii wieku, płci i liczby dzieci, jakie może bez trudności przyjąć, jak również podaje okres, w którym może sprawować swoją funkcję i oczekuje od zleceniodawcy respektowania jej stanowiska.
-
Przed zawarciem odpowiednich umów rodzina zastępcza powinna zapoznać się z najważniejszymi informacjami dotyczącymi dziecka, jego właściwości rozwojowych i sytuacji społecznej.
-
Aby w pełni odpowiedzialnie zadecydować o podjęciu funkcji rodziny zastępczej kandydaci powinni uzyskać niezbędną wiedzę oraz umiejętności praktyczne z różnych dziedzin opieki nad dziećmi. Winni oni również uwzględnić opinie na temat utworzenia rodziny zastępczej wyrażone przez ich własne dzieci, krewnych i sąsiadów.
Standardy etyczne w wychowywaniu dzieci
-
Rodzina zastępcza akceptuje dziecko przyjmowane pod opiekę takim, jakie jest. Zasada ta odnosi się zarówno do przeszłości, teraźniejszości i przyszłości, jak też pozytywnych i negatywnych stron dziecka.
-
Rodzina zastępcza umożliwia dziecku uzyskanie informacji o jego pochodzeniu oraz utrzymywanie kontaktów z rodziną naturalną, jeśli jest to zgodne z dobrem dziecka i zostało ustalone z pracownikiem socjalnym.
-
Rodzina zastępcza, uwzględniając wiek i możliwości dziecka, stara się zapewnić atmosferę sprzyjającą jego rozwojowi.
-
Rodzina zastępcza czyni wszystko co możliwe dla wzmocnienia tożsamości, poczucia własnej wartości i wiary we własne możliwości dziecka, zapewnienia mu fizycznego, intelektualnego i duchowego rozwoju oraz pozytywnej integracji ze społeczeństwem.
-
W rodzinie zastępczej wzajemne stosunki między rodzicami, ich własnymi dziećmi i dzieckiem przyjętym pod opiekę oparte są na akceptacji, zrozumieniu i tolerancji.
-
W rodzinie zastępczej niedopuszczalne jest stosowanie kar fizycznych czy też emocjonalne odrzucenie dziecka.
-
Rodzina zastępcza nie opuszcza przyjętego pod opiekę dziecka nawet wtedy, gdy swoim zachowaniem naruszy ono społeczne oczekiwania lub normy prawne. W takich sytuacjach rodzina zastępcza pozostaje przy dziecku tak długo, jak jest to możliwe.
Standardy etyczne przygotowania rodzin zastępczych
- Do właściwego pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezbędna jest specjalistyczna wiedza i odpowiednie przygotowanie, zwłaszcza w zakresie opieki i resocjalizacji. Osoby sprawujące funkcje rodziny zastępczej są zobowiązane do stałego pogłębiania wiedzy, a umożliwienie im tego należy do obowiązków zleceniodawcy.
- Rodzina zastępcza informuje zleceniodawcę o problemach wychowawczych i edukacyjnych sprawianych przez przyjęte pod opiekę dziecko. Rodzina zastępcza ma prawo do zaproponowania własnych rozwiązań takich problemów.
- Rodzina zastępcza ma prawo do korzystania z pomocy wykwalifikowanych specjalistów, oczekując od nich uwzględnienia i poszanowania specyfiki rodziny zastępczej oraz ochrony jej prywatności.
Zobowiązanie do współpracy
Rodzina zastępcza szanuje i wspiera rodzinę naturalną dziecka oraz współpracuje z nią, jeżeli jest to zgodne z dobrem dziecka.
Inne standardy etyczne
- Rodzina zastępcza stara się w jak najlepszy sposób godzić obowiązki wynikające z podjęcia się swojej funkcji, z osobistymi celami.
- Rodzina zastępcza powinna wystrzegać się działań, które pozostawałyby w sprzeczności z pełniona rolą.
REJESTR JEDNOSTEK PORADNICTWA SPECJALISTYCZNEGO stan na dzień 16.07.2018 r.